22/01/2018

STYLIANOS KATOMERIS

MSc, PhD Candidate at Panteion University - Faculty of Political Science – Social Policy Dept

Ο συνδυασμός των πολιτικών απασχόλησης και η Κοινωνική Οικονομία

The conjunction of Employment Policies and Social Economy

Περίληψη

Η αναδυόμενη σταδιακά, από τα μέσα του 20^ου αιώνα, παγκοσμιοποιημένη οικονομία, οι αλλαγές που επέβαλλε στην αγορά εργασίας, και η ταυτόχρονη αμφισβήτηση του Κεϊνσιανού μοντέλου έφερε μεγάλες αλλαγές στις κοινωνίες των καπιταλιστικών οικονομιών με απρόβλεπτα κοινωνικοοικονομικά αποτελέσματα. Έκτοτε παρατηρούμε ότι - από το τέλος του 20^ου αιώνα - ο «εφεδρικός στρατός» - κατά τον Μαρξ - των ανέργων αυξάνεται σταθερά και στην ΕΕ (2000) πλησίασε το υψηλό - για την ενωμένη Ευρώπη - ποσοστό 9,3% (15-74 ετών) ενώ στην Ελλάδα ξεπέρασε το 11% (Eurostat). Μετά την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης (από το 2008 έως και το αποκορύφωμα της στο 2014), στην Ευρώπη των 28 ο δείκτης ανεργίας διατηρήθηκε κοντά στο 10% (από 7 έως 10,2%) ενώ στην Ελλάδα η εξέλιξη ήταν δραματική και ο δείκτης κυμάνθηκε από 7,8% (2008) στο 26,5% (2014). Τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα αναζητήθηκαν μέθοδοι αντιμετώπισης της επιδεινούμενης ανεργίας δίνοντας έμφαση - μεταξύ άλλων - στην εργασιακή και κοινωνική ένταξη των «ειδικών» κοινωνικών ομάδων όπως: νέοι κάτω των 25 ετών, ενήλικες άνω των 50 ετών, άτομα με πολιτισμικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά, και μέλη ομάδων με ψυχικά ή κινητικά προβλήματα, που είχαν πληγεί περισσότερο.

Μια από τις ποικίλες νομοθετικές προσεγγίσεις που δοκιμάστηκαν και εφαρμόστηκαν στις τελευταίες δεκαετίες από την ΕΕ, ήταν και η υιοθέτηση πολιτικών στο πλαίσιο της Κοινωνικής Οικονομίας (ΚΟ) με θετικά αποτελέσματα. Η ΚΟ είναι το πεδίο στο οποίο ενεργεί η «κοινωνία των πολιτών» με οικονομικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες οι οποίες δεν έχουν σκοπό την δημιουργία πλεονάσματος αλλά την κοινωνική και εργασιακή ένταξη των μελών της ειδικότερα των αναφερόμενων ευπαθών ομάδων. 

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εφαρμοσμένων - από την δεκαετία του ’80 - πολιτικών και πρακτικών στην ΕΕ, παρατηρήθηκε ότι στην ΚΟ διαδρά η «κοινωνία των πολιτών» με τις ποικίλες εκφράσεις της (κοινωνικές επιχειρήσεις, συνεταιρισμοί, κοινωνικές οργανώσεις, άλλες συλλογικότητες πολιτών) σε ένα κατάλληλο νομοθετικό περιβάλλον διαμορφωμένο από την πολιτεία, για την επίλυση των κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων όπως είναι η ανεργία. Στην Ελλάδα μετά το 2008 υιοθετήθηκαν νομοθετικές πρωτοβουλίες για την ΚΟ με δύο σχετικούς νόμους  (4019/11, 4430/16) οι οποίοι καθορίζουν τα πλαίσια λειτουργίας του πεδίου.

SUMMARY

The gradual emergence of the globalized economy since the mid-20th century imposed several labor market changes. At that time, the questioning towards Keynesian model brought also major changes to the capitalist societies with unpredictable socio-economic effects. Since then and until end of the 20th century (2000), we have noticed that Marx’s, unemployed "reserve army" had been steadily increasing. Consequently, at that time in the EU, according to Eurostat, the extremely high unemployment rate (aged 15-74) rated at 9.3% while in Greece it had been slightly ranged at 11%. Yet, during the last economic crisis started in 2008 till 2014, in Europe (of 28) the peak of unemployment remained at 10,2%, while in Greece the trend was dramatic with the index had been ranged from 7, 8% (2008) to the unpredictable 26.5% (2014). As a result, both in Europe and Greece, methods of coping with steadily worsening unemployment had been sought, emphasizing - among other things - to the employment and social inclusion of "special" social groups. Those groups such as: young people under 25, adults over 50, people with cultural and social challenges and members of groups with mental or moving problems were obviously most affected.

One among several legislative approaches implemented in recent decades by the EU was the adoption of Policies in the Social Economy (SE) with positive results. SE is the field in which both informal and formal civil society acts with social and economic target that are not intended to generate surplus but only the social and employment integration of its members, in particular of those vulnerable groups.

According to the results and experience brought in the EU since the 1980s, it has been observed that the civil society has a wide range of expressions such as social enterprises, cooperatives, organizations and other citizens' collectivities into an appropriate legal environment set up by the State to solve socio-economic problems such as unemployment. In Greece, since 2008, legislative initiatives have been adopted for the SE with two related laws (4019/11, 4430/16) which define the frame-works for the field.